Kentsel Mobilite ve Trafik Planlamasında Büyük Veri & Yapay Zekâ Uygulamaları

Büyük veri ve yapay zekâ ile şehir trafiği nasıl yönetilir? Elçi Planlama, veri-temelli kentsel mobilite ve akıllı ulaşım çözümleri sunar.

ŞEHIR PLANLAMA

Dara Elçi

10/24/2025

şehir planlama trafik
şehir planlama trafik

Kent yaşamının en belirgin sorunlarından biri artık sadece “trafik sıkışıklığı” değil; zaman, enerji ve çevre kayıplarına neden olan verimsiz ulaşım sistemi. Bugün birçok şehir, bu sorunu çözmek için klasik planlama yöntemlerinden veri-temelli çözümlere geçiş yapıyor.
İşte bu noktada büyük veri ve yapay zekâ teknolojileri şehir plancılığında devreye giriyor.

Veri Artık Trafiğin Yeni Yakıtı

Eskiden trafik etütleri yalnızca sayım veya anketlerle yapılırken, günümüzde şehirler artık gerçek zamanlı veri ile yönetiliyor.
Araçlardan gelen GPS sinyalleri, mobil uygulama verileri, toplu taşıma sistemlerinden alınan kart hareketleri ve hatta sosyal medya paylaşımları, trafik davranışlarını anlamak için kullanılıyor.

Bu veriler sayesinde şehir plancıları:

  • Kavşaklarda hangi saatlerde yoğunluk oluştuğunu,

  • Toplu taşımanın nerede yetersiz kaldığını,

  • Yaya ve araç hareketlerinin nasıl etkileştiğini
    gerçek zamanlı olarak analiz edebiliyor.

Kısacası, artık şehir trafiği tahminle değil, veriye dayanarak planlanıyor.

Yapay Zekâ ile Akıllı Ulaşım Kararları

Yapay zekâ, şehir planlamasında sadece veri toplamakla kalmıyor; veriyi yorumlayarak çözüme dönüştürüyor.
Makine öğrenmesi modelleriyle trafik ışıkları dinamik hale getiriliyor,
kaza riskleri önceden tahmin ediliyor,
alternatif güzergâh önerileri anında sistemlere entegre ediliyor.

Kullanılan bazı sistemler:

  • SUMO, VISSIM, AIMSUN gibi trafik simülasyon yazılımları,

  • Makine öğrenmesi (ML) ile kaza ve yoğunluk tahminleri,

  • Görüntü işleme ile araç tanıma ve ihlal tespiti,

  • Veri analitiği panelleri ile anlık trafik izleme.

Bu yöntemler sayesinde, planlama sadece kâğıt üzerinde değil; gerçek zamanlı koşullar altında test edilip optimize edilebiliyor.

Dünyadan ve Türkiye’den Örnekler

Bugün Singapur, Amsterdam ve Kopenhag gibi şehirler ulaşım planlamasında büyük veri ve yapay zekâ destekli sistemlerle verimliliği %30’a kadar artırmış durumda.
Türkiye’de de özellikle İstanbul ve Ankara, akıllı ulaşım sistemlerini (AUS) yaygınlaştırmaya başladı.
Gazi Üniversitesi gibi akademik kurumlar, veri-temelli trafik planlaması konusunda önemli çalışmalar yürütüyor.

Bu dönüşüm, artık sadece teknolojik bir yenilik değil; şehirlerin geleceğini planlamanın vazgeçilmez bir parçası.

Elçi Planlama Olarak Yaklaşımımız

Elçi Planlama & Mimarlık olarak, şehir içi ulaşım planlamasında büyük veriyi ve yapay zekâ tabanlı analizleri planlama süreçlerine entegre ediyoruz.
Her proje;

  • Yerel veri kaynakları,

  • Saha analizleri

  • Gelişmiş simülasyon araçlarıyla çok yönlü şekilde değerlendiriliyor.

Amacımız, sadece bugünün trafik sorunlarını çözmek değil, geleceğin akıllı ve sürdürülebilir ulaşım sistemlerini inşa etmek.


📞
İletişim