İmar Planı Nasıl Okunur? | Renklerin, Lejantların ve Emsal Değerlerinin Anlamı

İmar planı, bir yerleşim alanının nasıl gelişeceğini, hangi alanlarda yapılaşma olacağını ve hangi alanların kamuya ayrılacağını gösteren resmi belgedir.
Ancak çoğu vatandaş belediyeden aldığı imar planına baktığında renkleri, çizgileri ve kısaltmaları anlamakta zorlanır.

Bu rehberde, bir şehir plancısı gözüyle ama sade bir dille, imar planını kendi başınıza okuyabilecek seviyeye gelmenizi amaçlıyoruz.

Bu sayfada:

• Hangi imar planına bakmanız gerektiğini

• İmar planlarının genel mantığını

• Renkler, semboller ve plan notlarının nasıl birlikte yorumlanacağını
  öğreneceksiniz.

Detaylı anlatımlar ise ilgili başlıklarda ayrı sayfalara yönlendirilmiştir.

İmar Planı Türleri: Nazım mı, Uygulama mı?

İmar planını doğru okumak için ilk bilmeniz gereken şey, hangi plan türüne baktığınızdır.
Türkiye’de imar planları temel olarak ikiye ayrılır.

1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı

• Kentin genel gelişme kararlarını gösterir

• Konut, ticaret, sanayi, park gibi ana kullanım alanlarını belirler

• Parsel bazında yapılaşma hakkı vermez

Yani bu planda arsaya bina yapılıp yapılamayacağı net olarak görülemez.

1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı

• Parsel bazında yapılaşma koşullarını gösterir

• Kat sayısı, emsal, çekme mesafeleri bu planda yer alır

• İnşaat ruhsatı bu plana göre alınır

👉 Nazım ve uygulama planlarının tüm farkları için:
Nazım ve Uygulama İmar Planı Arasındaki Farklar

İmar Planı Renkleri ve Lejantların Anlamı

Bir imar planına bakıldığında ilk dikkat çeken unsur renklerdir.
Her renk, alanın hangi amaçla kullanılacağını gösterir.

En yaygın örnekler:

• Sarı: Konut alanı

• Kırmızı: Ticaret alanı

• Yeşil: Park ve yeşil alan

• Mor: Sanayi alanı

⚠️ Ancak renklerin kesin anlamı her zaman plan lejantından kontrol edilmelidir.
Lejant, planın sağ alt köşesinde yer alan ve tüm renk ile sembollerin açıklamasını içeren anahtardır.

👉 Tüm renklerin detaylı açıklaması için:
İmar Planında Renkler Ne Anlama Gelir?

İmar Planı Üzerindeki Kısaltmalar ve Semboller

Renkler alanın ne olduğunu gösterirken, kısaltmalar yapılaşma hakkını belirler.
Bir parselin üzerine yazılan bu ifadeler, kaç katlı ve ne büyüklükte yapı yapılabileceğini açıklar.

En sık karşılaşılan kısaltmalar:

• E (Emsal / KAKS): Toplam inşaat alanı hakkı

• TAKS: Yapının zeminde kaplayabileceği alan

• Hmax: Maksimum yapı yüksekliği

• Çekme mesafeleri: Yapının parsel sınırlarına uzaklığı

Bu değerler birlikte değerlendirilmeden sağlıklı bir imar yorumu yapılamaz.

👉 Emsal, TAKS, KAKS ve kat hesabının detaylı anlatımı için:
İmar Planı Sembolleri ve Kısaltmaları Rehberi

Plan Notları Nasıl Yorumlanır?

İmar planını okurken yapılan en büyük hatalardan biri, sadece renklere ve sembollere bakmaktır.
Oysa plan notları, çoğu zaman imar planındaki en bağlayıcı hükümleri içerir.

Örneğin:

“Konut alanlarında zemin + 3 kat yapılabilir, zemin kat ticaret olarak kullanılabilir.”

Bu durumda aynı renkteki iki parselden biri sadece konut, diğeri ticaret + konut olabilir.

Bu nedenle imar planı okunurken:

• Renkler

• Semboller

• Plan notları birlikte değerlendirilmelidir

👉 Plan notlarının nasıl okunacağına dair detaylı rehber için:
Plan Notları Nasıl Okunur?

Örnek: Gerçek Bir İmar Planı Üzerinden Okuma

Varsayalım arsanız kırmızı renkte ve üzerinde şu ifadeler yer alıyor:

E: 2.00 – Hmax: 12.50

Bu durumda:

• Alan ticaret alanıdır

• 500 m² arsada 1.000 m² inşaat yapılabilir

• Hmax 12.50 → yaklaşık 4 kat

Lejantta “ticaret + konut alanı” ifadesi yer alıyorsa, zemin katlar iş yeri, üst katlar konut olarak kullanılabilir.

Kısaca Özet

• Renkler → kullanım türünü gösterir

• Kısaltmalar → yapılaşma hakkını belirler

• Plan notları → özel ve bağlayıcı hükümler içerir

• 1/1000 plan → ruhsat alınan plandır

• Lejant → tüm planın anahtarıdır

Elçi Planlama ile İmar Planı Analizi

Van merkezli bir şehir planlama ofisi olarak, bireysel arsa sahiplerinden yatırımcılara kadar herkes için:

• İmar planı okuma

• Parsel analizi

• Plan değişikliği

• Mevzi imar planı
  hizmetleri sunuyoruz.

Amacımız yalnızca teknik bilgi vermek değil, mülkiyet hakkınızı koruyarak doğru planlama kararları almanızı sağlamak.

📞 Arsanızın imar durumunu öğrenmek veya profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçin.
👉 İletişim